Stop dit misdrijf tegen de biodiversiteit!

23 jun 2020

Illegale handel in bushmeat: stop dit misdrijf tegen de biodiversiteit!

Wanneer we het hebben over vlees van in het wild levende dieren, beter bekend als bushmeat, dan gaat het bijvoorbeeld om antilopen, apen, schubdieren en allerlei reptielsoorten.

Het klopt dat lokale bevolkingen dat vlees eten, maar een deel van de jacht is ook toe te schrijven aan de toenemende vraag van stedelijke markten wereldwijd.

De handel in bushmeat is een misdrijf, niet enkel tegen de overlevingskansen van honderden soorten die met uitsterven bedreigd zijn en hun leefgebieden zien slinken, maar ook tegen de mens. Door de intensieve en illegale vangst van wilde dieren, gekoppeld aan de ontbossing en vernietiging van hun habitats, is er immers almaar meer contact tussen de mens en die wilde fauna, wat de verspreiding van ziekteverwekkers in de hand werkt.

Gelukkig beschikken we daarvoor over een wapen op internationaal en Europees niveau: het CITES-verdrag (CITES staat voor Convention on International Trade in Endangered Species of wild fauna and flora). Dat voorziet in verschillende beschermingsniveaus voor ruim 35.000 dieren- en plantensoorten, levend of dood, en de delen en afgeleide producten ervan. De kracht van het verdrag is dat het heel wat leden telt, 183 om precies te zijn.

In België heb ik gemerkt dat de menselijke middelen om het te handhaven, ruimschoots tekort schieten. In 2017 heb ik het nodige budget vrijgemaakt om het team van inspecteurs en controleurs uit te breiden naar 8 mensen, tegenover één vol- en één halftijdse medewerker ervoor.

Een studie van de FOD Volksgezondheid uit 2018 bracht aan het licht dat er maandelijks zo’n 4 ton illegaal bushmeat wordt doorgevoerd via de luchthaven van Zaventem, door passagiers uit Sub-Saharisch Afrika.

Het rapport wees ook op de gezondheidsrisico’s die de invoer van ziekteverwekkers met zich meebrengen.
Om concreet actie te ondernemen, heb ik mijn Europese collega’s dan ook gevraagd om zich te scharen achter de invoering van een Europees mechanisme dat de illegale handel van bushmeat aan banden legt.

Nog in dat kader steun ik ten volle het proefproject van het Europees Parlement, een initiatief van parlementslid Frédérique Ries. Dankzij dat project komt er een grootschalige studie naar dit fenomeen en naar de gevolgen ervan. Pakken we dit probleem doeltreffend genoeg aan? Het ontbreekt bijvoorbeeld aan recente data over de routes die de georganiseerde misdaad gebruikt om het vlees door te voeren. En ook de relaties tussen de verschillende groepen onderling vallen moeilijk in kaart te brengen. Verder moeten we een beter inzicht krijgen in de gevolgen van dit fenomeen op de biodiversiteit en op de verspreiding van ziekteverwekkers.

Op basis van de resultaten van deze studie willen we nieuwe instrumenten ontwikkelen om dit misdrijf tegen de biodiversiteit beter te monitoren. Bijvoorbeeld door detectieapparatuur te ontwikkelen die de nieuwste technologieën gebruikt, of door de Europese wetgeving uit te breiden en beter samen te werken tussen lidstaten.